Wyobraź sobie rywalizację tak zaciętą, że decydują o niej dziesiątki bramek, a każdy sezon to nowa epicka opowieść o dominacji na boisku. To właśnie Złoty But Europy, trofeum, o które walczą najlepsi snajperzy na Starym Kontynencie, budząc emocje od 1967 roku.
Jak zdobyć Złoty But? Tajniki punktacji
Złoty But Europy, znany również jako Europejski Złoty But, to nagroda przyznawana zawodnikowi, który zakończy sezon jako najlepszy strzelec we wszystkich czołowych ligach europejskich. Początkowo, od sezonu 1967-68, nagrodę tę, nazwaną "Soulier d'Or", czyli "Złoty But", fundował francuski magazyn piłkarski "L'Equipe". Od sezonu 1996-97 odpowiedzialność za przyznawanie trofeum przejęło stowarzyszenie European Sports Media (ESM), zrzeszające takie publikacje jak "Marca", "La Gazzetta dello Sport" czy "kicker".
Od kiedy ESM zarządza Złotym Butem, obowiązuje system punktowy, który uwzględnia siłę ligi. Współczynnik UEFA stanowi podstawę do ważenia punktów. Idea jest prosta: nagrodzić graczy, którzy strzelają gole w ligach o wyższym standardzie, uznawanych za trudniejsze. Bramki zdobyte w pięciu najsilniejszych ligach europejskich (La Liga, Premier League, Serie A, Bundesliga i Ligue 1) mnożone są przez dwa. Te z lig plasujących się od szóstego do dwudziestego pierwszego miejsca otrzymują mnożnik 1,5, a pozostałe ligi – mnożnik jeden. Ten system sprawia, że zdobycie 30 bramek w lidze o niższym rankingu niekoniecznie zapewni zwycięstwo nad kimś, kto strzelił na przykład 25 goli w Premier League.
Legendy na piedestale: Kto królował najczęściej?
Niekwestionowanym królem Złotego Buta jest Lionel Messi. Argentyńczyk, grając dla Barcelony, Paris Saint-Germain i Interu Miami, zdobył to prestiżowe trofeum aż sześciokrotnie w sezonach: 2009-10, 2011-12, 2012-13, 2016-17, 2017-18 i 2018-19. Jego dominacja jest imponująca i stanowi wyzwanie dla kolejnych pokoleń piłkarzy.
Na drugim miejscu, z czterema Złotymi Butami, plasuje się odwieczny rywal Messiego, Cristiano Ronaldo. Portugalczyk zdobywał nagrodę podczas gry w Realu Madryt (2010-11, 2013-14, 2014-15) oraz w Manchesterze United (2007-08). Poza tą dwójką, niewielu graczy może pochwalić się zdobyciem trofeum więcej niż raz. Dwukrotnie sztukę tę udawało się osiągnąć takim legendom jak Robert Lewandowski, Thierry Henry, Luis Suárez, Diego Forlán, Eusébio czy Gerd Müller. Do tego grona dołączają też Mário Jardel, Fernando Gomes i Dudu Georgescu. Warto wspomnieć o byłym napastniku Rangers, Ally McCoist, który dwukrotnie był najlepszym strzelcem Europy w sezonach 1991-92 i 1992-93, jednak miało to miejsce w okresie, gdy nagroda nie była oficjalnie przyznawana.
Ciekawostką historyczną jest fakt, że nagroda nie była przyznawana w latach 1991-92 do 1995-96. Wynikało to ze sporu z Cypryjskim Związkiem Piłki Nożnej w sezonie 1990-91, dotyczącym tego, kto właściwie zasłużył na tytuł. Dopiero w 2006 roku Złoty But został oficjalnie wręczony Darko Pančevowi z Crvenej Zvezdy Belgrad, który w tamtym sezonie zdobył 34 bramki.
Sam puchar Złotego Buta to, jak można się spodziewać, złoty but, a precyzyjniej mówiąc, złoty but piłkarski osadzony na kamiennej podstawie. Choć jego wygląd ewoluował na przestrzeni lat, obecna wersja nawiązuje do kultowego modelu Adidas Predator, konkretnie do edycji Predator Precision.
